Analyse: Intel probeerde dit al eens, stopte ermee en probeert het nu opnieuw!

In dit artikel:

Intel-topman Lip-Bu Tan zegt dat het bedrijf opnieuw mogelijkheden in geheugen onderzoekt. In de TechSurge-podcast noemt hij nieuwe geheugenarchitecturen en het stapelen van geheugen op processoren. Dat is deels een koerswijziging, maar niet hetzelfde als Intels eerdere aanpak bij Lunar Lake.

Bij die laptopchip uit 2024 zat LPDDR5X-geheugen op dezelfde package als de processor. Intel bestempelde dat later als een eenmalige oplossing en keerde bij Panther Lake en Nova Lake terug naar los geheugen. De combinatie was duur: Intel betaalde meer voor het geheugen dan grote computerfabrikanten, het verpakken kostte extra geld en laptopmakers verloren de mogelijkheid om zelf de geheugencapaciteit te bepalen.

Tan lijkt nu vooral te doelen op 3D-stapeling, waarbij geheugen boven op het rekengedeelte komt. Daardoor wordt de afstand kleiner, wat energie bespaart en de communicatie versnelt. Die techniek wordt al veel gebruikt in AI-versnellers, maar is complexer en duurder dan geheugen naast de processor plaatsen. De komst van Seok-Hee Lee, voormalig topman van SK hynix, past bij die richting. Lee leidt bij Intel Foundry de afdeling voor geavanceerde verpakkingstechnologie, maar zijn aanstelling betekent niet dat Intel direct een geheugenfabriek opent.

Het plan wijst ook niet op een overstap van x86 naar ARM. De plek van het geheugen staat los van de instructieset: Lunar Lake combineerde geheugen op de package met x86-kernen, terwijl ARM-servers ook gewoon losse geheugenmodules kunnen gebruiken. Intel wil bovendien via zijn Foundry-diensten juist chips voor andere bedrijven produceren en blijft inkomsten halen uit zijn x86-ontwerpen.

Intel was oorspronkelijk een geheugenfabrikant, maar verliet die markt in de jaren tachtig vanwege de lage marges en hevige prijsconcurrentie. Een nieuwe poging met 3D XPoint en Optane eindigde in 2022 eveneens met grote afschrijvingen. Volgens Tan heeft de groei van AI de markt blijvend veranderd, al werd dat bij eerdere geheugenhausse ook beweerd.

De huidige geheugenschaarste en hoge prijzen vormen voor Intel echter een nieuwe motivatie. Zonder voldoende geheugen worden er geen pc’s gebouwd en verkoopt Intel ook geen processoren. Zelf geheugen produceren kan daardoor vooral een strategische verzekering tegen leveringsproblemen zijn, in plaats van een nieuwe inkomstenbron.

Op korte termijn verandert er niets. Intel heeft nog geen product aangekondigd; een fabriek bouwen duurt jaren en kost miljarden. Als er iets van het plan komt, ligt dat waarschijnlijk pas aan het einde van dit decennium in winkels. Vastgesoldeerd of gestapeld geheugen maakt uitbreiden bovendien onmogelijk, waardoor consumenten bij aankoop meteen voor voldoende capaciteit moeten kiezen.