Zonsverduistering: Jouw telefoon beschermt je ogen niet, zonnetje sloopt wel jouw camera

In dit artikel:

Op woensdag 12 augustus is in Nederland een gedeeltelijke zonsverduistering te zien. Die duurt ongeveer van 19.17 tot 21.03 uur, met rond 20.11 uur het maximum. Dan is circa 90 procent van de zon bedekt. Zo’n goed zichtbare verduistering komt hier maar zelden voor: de vorige was in 1999 en een vergelijkbare eclips laat opnieuw tientallen jaren op zich wachten.

Omdat de zon tijdens deze eclips nooit volledig achter de maan verdwijnt, mag er op geen enkel moment zonder bescherming naar worden gekeken. De resterende rand van de zon blijft even fel als op een normale dag. Door de schemering en de laagstaande zon kan het echter veilig lijken. Het netvlies bevat geen pijnzenuwen, waardoor schade pas uren later merkbaar kan worden. Mogelijke klachten zijn wazig zien, donkere vlekken en vervormde beelden; zulke schade, retinitis solaris genoemd, is niet altijd te herstellen.

Een telefooncamera biedt geen bescherming. Wie de camera op de zon richt, kijkt zelf omhoog en kan zijn ogen beschadigen. Bovendien kan vooral de telelens, die het licht bundelt, de camerasensor aantasten. Wie toch met een camera wil werken, moet de lens volledig afdekken met een gecertificeerd zonnefilter en zelf een eclipsbril blijven dragen.

Een veilige eclipsbril moet de norm ISO 12312-2 vermelden. Gewone zonnebrillen, dubbele zonnebrillen, cd’s, dvd’s, gerookt glas en fotonegatieven zijn ongeschikt. Koop een bril bij een betrouwbare opticien, sterrenwacht of winkel en controleer het folie op beschadigingen. Online verkochte brillen blijken niet altijd aan de norm te voldoen.

De veiligste en goedkoopste manier om de eclips te bekijken is indirecte projectie. Een vergiet, een gaatje in karton of de open plekken tussen bladeren projecteert de zon op de grond of op papier. Je kijkt daarbij met je rug naar de zon, wat ook geschikt is voor kinderen.

Wie foto’s maakt, kan beter de veranderende lichtval, schaduwen en kijkende mensen vastleggen dan de zon zelf. Een directe telefoonfoto wordt meestal slechts een wit vlekje. Ontstaan na de eclips vlekken, wazigheid of golvende rechte lijnen in het zicht, dan is het belangrijk snel de huisarts of oogarts te bellen.